Biblia Wprowadzenie

Biblia jest jednym z filarów kultury Europejskiej( Śródziemnomorskiej), zaraz obok kultury antycznej( starożytna Grecja i Rzym). 

1. Czym jest Biblia? 
Biblia jest swoistym arcydziełem. Posiada ogromną wartość literacką i zawiera motywy uniwersalne( ponadczasowe). Dzięki temu miała wielki wpływ między innymi na: prawo, sztukę, literaturę, edukację, politykę oraz wiele innych dziedzin życia społecznego. 
Biblia to dzieło teandryczne, czyli powstałe pod wpływem natchnienia boskiego. Można więc stwierdzić, że Biblia jest napisana przez Boga, ale ręką człowieka. Księga napisana dla Żydów i chrześcijan. 

2. Strefa sacrum i profanum. 

Świat został podzielony na dwie strefy:

• sacrum- czyli to co święte. Obrazuje świat Boski i wszystkie sprawy z nim związane. Oznacza to co ważne
• profanum- czyli to wszystko co pozostaje zwykłe i powszechne, przyziemne. Dotyczy życia na ziemi oraz ludzi. Według tej hierarchii mało istotna sfera życia. 

3. Nazwa
Słowo "biblia" pochodzi z języka greckiego. Oznacza "księgi". 
Początkowo nazwa kojarzona była ze słowem "biblios" oznaczające łodygę papirusu, na którym początkowo spisywano Święte Księgi. 

4. Języki w Biblii: 

Biblia została napisana w 3 językach: aramejskim, greckim i hebrajskim. Trzeba pamiętać, że Stary Testament napisano we wszystkich trzech językach, Nowy  natomiast w aramejskim i greckim. 

5. Powstawanie Biblii: 

Biblia powstawała od XIII w  p.n.e- wtedy to powstał Pięcioksiąg Mojżesza.
VIII- VI w  p.n.e- powstały Księgi Prorockie Starego Testamentu. 
V- IV w  p.n.e-powstały Ks, Koheleta, Hioba, i Pieśni nad Pieśniami
I w.  n.e- powstaje Nowy Testament.

6. Księgi Biblii: 

Biblia dzieli się na Stary Testament i Nowy Testament: 
a) Stary Testament: 

• podzielony jest na 46 ksiąg
• opisuje dzieje od narodzin świata do narodzin Chrystusa
• najważniejsze księgi w Starym Testamencie: Pięcioksiąg Mojżesza( Tora), Księga Hioba, Księga Psalmów, Księga Koheleta, 

b) Nowy Testament:

• podzielony jest na 27 ksiąg
• opisuje dzieje od narodzin Chrystusa do Apokalipsy św. Jana
• składają się na niego: Ewangelie , Listy i Dzieje Apostolskie i Apokalipsa św. Jana

7. W Biblii możemy rozróżnić 3 rodzaje ksiąg: 

• księgi historyczne
• księgi prorockie
• księgi mądrościowe

8. Tora, czyli Pięcioksiąg Mojżesza

Tora jest to święta księga wyznawców judaizmu(Żydzi), składa się ona z 5 ksiąg:

• Księgi Rodzaju- Genezis
• Księgi Wyjścia- Exodus
• Księgi Kapłaństwa
• Księgi Liczb
• Księgi Powtórzonego Prawa

Trzeba pamiętać, że autorstwo Mojżesza jest przypisane jedynie przez tradycję. W rzeczywistości nie mógł być on jedynym autorem księgi ponieważ spisywana była ona na przestrzeni zbyt wielu lat.

9. "Testament" i "ewangelia"

Słowo "testament" pochodzi od łacińskiego "testamentum", oznacza ostatnią wolę i przymierzę.
Słowo "ewangelia" oznacza dosłownie "dobrą nowinę".

10. Twórcy Ewangelii: 

• Mateusz
• Marek
• Łukasz
• Jan

Funkcje Tekstów Językowych

Język jest narzędziem komunikacji i służy różnym celom . Dzięki wielu funkcjom możemy dopasować nasz styl wypowiedzi do sytuacji. Idąc dalej tym tropem możemy wysnuć jeden wniosek: każda nasza wypowiedź pełni określoną funkcję.

W języku polskim wyróżniamy 6 funkcji językowych:

Funkcja Informatywna- polega na komunikowaniu faktów, przekazywaniu informacji dotyczących otaczającej nas rzeczywistości np
. Pada deszcz.  
To jest moja młodsza siostra.

Funkcja Ekspresywna- polega na wyrażaniu uczuć nadawcy, informowaniu o jego nastroju, emocjach, poglądach np.  
Nie wytrzymam tego, leje od tygodnia!

Funkcja Impresywna- komunikat oddziałuje na odbiorcę i jego zachowanie. Nadawca nakłania nas do pewnych zachowań, wyzwala w odbiorcy określone emocje np.  
Weź parasol. 
Zaufaj mi. Wiem co mówię.

Funkcja Poetycka- polega na zwróceniu uwagi na formę tekstu, jak jest zbudowany, jakie środki językowe zostały w nim wykorzystane np. 
Gdy się miało szczęście, które się nie trafia: 
czyjeś ciało i ziemię całą,
a zostanie tylko fotografia,
to- to jest bardzo mało...

M. Pawlikowska-Jasnorzewska, Fotografia

Funkcja Fatyczna- ma na celu podtrzymanie kontaktu, uświadomienie nadawcy że jest słuchany np.
Aha!
Rozumiesz co do ciebie mówię?

Funkcja Metajęzykowa- polega na zamianie komunikatu na system znaków. Występuje ona wtedy gdy pytamy o znaczenie jakiegoś wyrazu. Obecna w słownikach np.  
komunikat- krótka informacja przekazywana w procesie komunikacji z drugą osobą

Akt Komunikacji Językowej

Dziś tak w skrócie o Akcie Komunikacji.

Czym jest akt komunikacji?

Aktem komunikacji nazywamy każdą sytuację, w której będziemy starali się porozumieć z drugą osobą/osobami. Aby w ogóle takowy akt mógł zaistnieć potrzebne są pewne warunki.

Warunki, które muszą być spełnione by akt komunikacji mógł zaistnieć:

Najważniejszym czynnikiem w komunikacji jest obecność nadawcy oraz odbiorcy, czyli osób które będą się komunikowały między sobą. Zarówno nadawcą jak i odbiorcą może być pojedyncza osoba albo jakaś grupa ludzi, np. urząd, instytucja. W przypadku nadawcy istnieje coś takiego jak nadawca pozorny, czyli osoba pośrednicząca w przekazie. Taką osobą może być lektor w telewizji lub aktor w teatrze.
Kolejnym warunkiem jakiegokolwiek istnienia aktu komunikacji jest kontakt między odbiorcą i nadawcą. Kontaktem nazywamy relację między nadawcą i odbiorcą.
Kod to system znaków( język) jaki zostaje użyty podczas rozmowy.
Komunikat- tekst kierowany przez nadawcę do odbiorcy.
Kontekst to sytuacja do której odnosi się komunikat.

MODEL AKTU KOMUNIKACJI WEDŁUG ROMANA JAKOBSONA

Obrazek ściągnięty z google

Gatunki Literackie

Dziś leciutki i krótki temat. A co za tym idzie i bardzo przyjemny. Dlatego postanowiłam zabrać się za niego od razu.

Jak wiemy cała, ogólnie pojęta literatura również podlega podziałowi. Jest to podział na gatunki literackie. Jest to ważne przede wszystkim podczas analizy danego tekstu, co niestety często bywa zadaniem domowym lub tzw. "pracą na lekcji". Większość uczniów niestety nie bardzo wie o co w tym wszystkim chodzi. Pamiętam jak to było u mnie. Nikt praktycznie nie wiedział co ma zrobić. Dlatego były dwa wyjścia: napisanie czegokolwiek lub olanie tematu i gadanie. Gdy przesadziło się z tym drugim polonistka postanowiła sprawdzić pracę całej klasy. Jaki był tego finał? Osoby bez czegokolwiek w zeszycie dostały 1, osoby które chociaż trochę się postarały otrzymały plusika. Ale o tym jak analizować teksty w następnej notatce. :)

LITERATURA dzieli się na trzy rodzaje:

• epikę
• lirykę 
• dramat

Każdy z tych rodzajów posiada sobie tylko właściwe cechy charakterystyczne.


EPIKA to rodzaj literacki, który napisany jest najczęściej prozą. Charakteryzuje się obecnością narratora- czyli osoby mówiącej, posiada pewną fabułę. Istnieje w niej świat przedstawiony.

LIRYKA to rodzaj literacki, którego najważniejszą cechą jest specyficzna budowa. Napisany w języku poetyckim. Najczęściej ma za zadania ukazanie uczuć autora. W liryce osobą mówiącą jest podmiot liryczny. Trzeba pamiętać o braku fabuły( afabularność). Przedstawiany jako monolog, rzadko jako dialog. Świat przedstawiony subiektywnie( sytuacja opisana z punktu widzenia podmiotu). Do charakterystycznych cech budowy wiersza należy również podział na strofy( wiersz stroficzny) lub ich brak( wiersz stychiczny). A co za tym idzie trzeba też pamiętać o rymach( parzyste, krzyżowe, okalające/ męskie, żeńskie).

DRAMAT to rodzaj literacki, w którym nie odnajdziemy osoby mówiącej, czyli świat zostaje przedstawiony bezpośrednio. Akcja przedstawiona za pomocą bezpośrednich dialogów między bohaterami. Dramat również posiada swoją specyficzną budowę- dzieli się na akty, sceny. Licznie występujące didaskalia- tekst poboczny.


PODZIAŁ RODZAJÓW NA GATUNKI LITERACKIE

Tabelka ściągnięta z wyszukiwarki google

Epoki literackie

Aby wszystko miało ręce i nogi najlepiej zacząć od samego początku. Ja za ten początek uznam podział na epoki i gatunki literackie, trochę dla własnej wygody.

Czym są epoki literackie?
Epoki literackie są to określone, ramami datowymi, fazy rozwoju literatury. Ich charakter zależy od wielu czynników np. występujących i dominujących prądów literackich, podejmowanych przez literaturę zadań oraz funkcji, stosunek do tradycji religijnych.
Trzeba zaznaczyć, że każda epoka literacka przechodzi trzy etapy:

1.  narodziny epoki ,
2.  rozkwit epoki, czyli podejmowanie konkretnych dążeń- zgodnych z początkowymi założeniami ,
3.  rozkład i jej zanik

Prądy literackie
Prądem literackim nazywamy inaczej kierunek literacki. Jest to zjawisko występujące w ramach okresu literackiego, czyli epoki. Zazwyczaj są one w charakterze ponadnarodowym tzn. że są uniwersalne w kilku krajach.
Wybrane dzieła literackie można zaliczyć do jednego prądu gdy posiadają kilka wspólnych cech. Tymi cechami są:

1. założenia filozoficzne oraz funkcje jakie literatura ma pełnić
2. sposoby tworzenia dzieła, czyli styl i kompozycja. 
3. charakterystyczne środki stylistyczne
4. typowe tematy, postaci literatury a nawet problemy poruszane przez literaturę
5. określony stosunek do tradycji, niektóre z nich są negowane a do innych się odwołujemy

W ramach jednego okresu literackiego możemy wyróżnić jeden, dominujący prąd lub kilka prądów znacznie różniących się między sobą.

Istniejące prądy literackie:

• renesans 
• barok
• klasycyzm
• sentymentalizm
• rokoko
• pozytywizm
• romantyzm 
• neutralizm
• symbolizm
• ekspresjonizm
• futuryzm
• awangarda krakowska

EPOKI  LITERACKIE, czyli tzw. Sinusoida Krzyżanowskiego

 Obrazek z wyszukiwarki google
Według powyższego podziału możemy zauważyć, że epoki będące po jednej stronie prostej nawiązują do siebie. I tak renesans nawiązuje do antyku, barok do średniowiecza, oświecenie do renesansu, romantyzm do baroku itd.


I na tym zakończę moje dzisiejsze wywody, kolejne notatki w przyszłości. Całkiem niedalekiej :)